فصل دوم‌صلاحیت دیوان بین ‌المللی دادگستری ‌

ماده 34 ـ 1 ـ فقط دولتهای می‌توانند به دیوان بین ‌المللی‌ دادگستری رجوع کنند.

2 ـ دیوان مذبور می‌تواند طبق شرایط مقرر در آیین نامه‌خود در مورد دعاوی که به دیوان رجوع شده است ازموسسه‌های بین ‌المللی عمومی اطلاعات بخواهند و نیزاطلاعاتی را که این موسسات مبتکر به دیوان می‌دهنددریافت خواهد کرد.

3 ـ هرگاه در ضمن دعوایی که به دیوان رجوع گردیده‌تفسیر سند تاسیس یک موسسه بین ‌المللی عمومی و یاتفسیر قرارداد بین ‌المللی که به موجب آن سند قبول شده‌است مطرح و مباحثه گردد دفتر دیوان باید صورتجلسات‌کتبی محاکمه را به اطلاع آن موسسه برساند.

ماده 35 ـ 1 ـ دولت‌های امضا کننده این اساسنامه حق‌رجوع به دیوان بین ‌المللی دادگستری را دارند.

2 ـ شرایطی که به موجب آن سایر دولتهای می‌تواند بارعایت مقررات خاص عهدنامه‌های جاری به دیوان مزبوررجوع کنند از طرف شورای امنیت معین خواهد شد بدون‌اینکه در هیچ مورد در آن شرایط برای اطراف دعوی یک‌عدم تساوی در مقابل دیوان تولید گردد.

3 ـ هرگاه دولتی که عضو ملل متحد نمی‌باشد طرف دعوی‌واقع گردد دیوان بین ‌المللی دادگستری سهمیه‌ای را که بایدآن دولت در مخارج دیوان محتمل گردد معین خواهد نمودمعذلک اگر آن دولت در مخارج دیوان شرکت داشته باشددیگر اجرای این حکم مورد نخواهد داشت‌.

ماده 36 ـ 1 ـ دیوان بین ‌المللی دادگستری نسبت به کلیه‌اموری که اطراف دعوی به آن رجوع می‌کنند و همچنین‌نسبت به موارد خاصی که به موجب منشور ملل متحد یا به‌موجب عهدنامه و قراردادهای جاری پیش بینی شده است‌صلاحیت رسیدگی دارد.

2 ـ دولتهای امضا کننده این اساسنامه می‌توانند در هرموقع اعلام دارند که قضاوت اجباری دیوان بین ‌المللی‌ دادگستری را نسبت به تمام اختلافاتی که جنبه قضایی‌داشته و مربوط به موضوعات ذیل باشد در مقابل هردولت دیگری که این تعهد را متقبل گردد به خودی خود وبدون قرارداد خاصی قبول می‌نمایند


الف‌) تفسیر یک عهدنامه‌

ب‌) هر مسأله که موضوع حقوق بین ‌المللی باشد.


ج‌) حقیقت هر امری که در صورت ثبوت‌ ، نقض یک تعهد بین ‌المللی محسوب می‌گردد.

د) نوع و میزان غرامتی که باید برای نقض یک تعهد بین ‌المللی داده شود.

3 ـ اعلامیه‌های مذکور در بالا ممکن است بدون هیچ قید ویا به شرط معامله متقابله با چند دولت و یا با بعضی از آنهاو یا برای مدت معینی به عمل آید.

4 ـ این اعلامیه‌ها به دبیرکل سازمان ملل متحد تسلیم‌می‌گردند و مشارالیه رونوشت آن را به امضا کنندگان این‌اساسنامه و همچنین به دفتر دیوان بین ‌المللی دادگستری ارسال می‌دارد.

5 ـ اعلامیه‌هایی که به موجب ماده 36 اساسنامه دیوان‌دایمی دادگستری بین ‌المللی صادر شده و هنوز معتبر است‌در روابط بین امضا کنندگان این اساسنامه در حکم آن‌خواهد بود که قضات اجباری بین ‌المللی دادگستری برای‌بقیه مدت مذکور در آن اعلامیه‌ها و بر طبق مقررات آنهاقبول شده است‌.

6 ـ در صورت اختلاف راجع به صلاحیت دیوان حکم‌دیوان قاطع است‌.

ماده 37 ـ هرگاه به موجب یک عهدنامه یا قراردادی که‌هنوز معتبر است ارجاع اختلاف به هیات قضاتی پیش‌بینی‌شده باشد که بایستی از طرف جامعه ملل یا دیوان دایمی‌ دادگستری بین المللی تشکیل گردد. نسبت به امضا کنندگان این اساسنامه آن هیات قضات عبارت خواهد بوداز دیوان بین ‌المللی دادگستری ‌.

ماده 38 ـ 1 ـ دیوان بین ‌المللی دادگستری که مأموریت دارداختلافاتی را که به او رجوع می‌شود بر طبق حقوق بین ‌المللی حل و فصل نماید. موازین زیر را اجرا خواهدکرد.

الف‌) عهدنامه‌های بین ‌المللی را اعم از عمومی وخصوصی که به موجب آن قواعدی معین شده است که‌طرفین اختلاف این قواعد را به رسمیت شناخته‌اند.

ب‌) رسوم و عرف بین ‌المللی به منزله دلیل و رویه‌ای‌معمول مثل یک اصل حقوقی قبول شده است‌.

ج‌) اصول عمومی حقوقی که مقبول ملل متمدن است‌.

د) با رعایت حکم ماده 59 تصمیمات قضایی و عقایدبرجسته‌ترین مبلغین ملل مختلف را به منزله وسایل فرعی‌برای تعیین قواعد حقوقی‌.

2 ـ مقررات این ماده حقی را که دیوان دادگستری ‌ بین ‌المللی دارد و به موجب آن می‌تواند در صورت‌تقاضای طرفین درباره آن به نحوی تساوی طبق قانون حکم‌دهد خللی وارد نمیاورد.